FUNKCJE UKŁADU NERWOWEGO

Morfologiczna niedojrzałość układu nerwowego ma wpływ na jego czynność. U noworodka jest przewaga ośrodków podkorowych nad korowymi, które rozwijają się stopniowo. Niedojrzała kora mózgowa noworodka ulega szybko wy- czerpaniu, co pociąga za sobą hamowanie i fizjologiczny sen. Noworodek śpi prawie całą dobę i bazuje głównie na odruchach bezwarunkowych wrodzonych. Właściwości wrodzonych odruchów bezwarunkowych są przekazywane w drodze dziedziczenia, a ich ośrodki znajdują się zasadniczo w niższych piętrach ośrodkowego układu nerwowego: w rdzeniu kręgowym, rdzeniu przedłużonym i śródmózgowiu. Liczba odruchów bezwarunkowych jest ogromnie duża i nie sposób wymieniać je tu wszystkie. Ograniczono się zatem do omówienia odruchów bezwarunkowych występujących wyłącznie u małego dziecka.

Jednym z typowych odruchów bezwarunkowych u małego dziecka jest odruch Moro (obejmowania). Uderzenie o posłanie, nagłe odchylenie kołderki lub szarpnięcie pieluszką powoduje najpierw odwiedzenie ramion i wyprostowanie kończyn górnych, następnie przywiedzenie ich do klatki piersiowej ruchem

U dzieci do lat 2 przypominającym obejmowanie. Odruch ten jest przejawem funkcjonowania aparatu przedsionkowego (aparatu równowagi), występuje u zdrowego noworodka i zanika prawidłowo około 4 miesiąca życia. Brak odruchu Moro u noworodka jak i jego obecność po 5 miesiącu życia świadczy o uszkodzeniu ośrodkowego układu nerwowego.

Również do typowych dla noworodków odruchów bezwarunkowych należy o d- ruch toniczno-szyjny. Przy zwrocie głowy dziecka w bok następuje wyprostowanie kończyny górnej i dolnej po tej stronie, w którą zwrócony jest nos dziecka, a zgięcie kończyn po stronie przeciwnej. Odruch ten zanika około 6 miesiąca życia. Utrzymywanie się go u starszego dziecka przemawia za uszkodzeniem jego ośrodkowego układu nerwowego.

U dzieci do lat 2 obserwuje się także odruch Babińskiego. Przy podrażnieniu zewnętrznej powierzchni skóry podeszwy występuje zamiast po- -deszwowego zgięcia wszystkich palców – grzbietowe zgięcie palucha z wachla- rzowatym rozstawieniem pozostałych palców. Odruch ten u niemowląt jest wyrazem niedojrzałości dróg piramidowych i ustępuje do 2 roku życia. U starszego dziecka i u dorosłego jest objawem patologicznym świadczącym o organicznym uszkodzeniu ośrodkowego układu nerwowego.

Leave a Reply